ҚР Парламент Сенатының депутаттары палата отырысында «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Моңғолия Үкіметі арасындағы зейнетақы саласындағы ынтымақтастық туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды қарап, қабылдады. Құжат екі ел азаматтарының зейнетақы құқықтарын қамтамасыз етуге, еңбек өтілін есепке алу және төлемдерді тағайындау тәртібін айқындайтын құқықтық тетіктерді құруға бағытталған, деп хабарлайды kazlenta.kz тілшісі ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне сілтеме жасап.
Келісім уәкілетті органдардың өзара іс-қимылын реттейді және еңбек қызметі, қызмет өткеру кезеңдері, оқу уақыты, сондай-ақ зейнетақы төлемдерін дұрыс есептеу үшін қажетті өзге де деректер туралы ақпарат алмасуды көздейді. Әр тарап өз ұлттық заңнамасына сәйкес, екі мемлекеттің аумағында жинақталған және расталған еңбек өтілі кезеңдерін пайдалана отырып, зейнетақы тағайындайтын болады.
Заңға ақпарат алмасу тәртібін, құжаттарға қойылатын талаптарды және ведомствоаралық өзара іс-қимылдың техникалық параметрлерін егжей-тегжейлі айқындайтын жеті қосымша енгізілген. Қазақстан тарапынан уәкілетті орган ретінде ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі белгіленді.
Келісімді іске асыру еңбек өтілін растау рәсімдерін жеңілдетуге және әлеуметтік кепілдіктерді күшейтуге мүмкіндік береді.
ҚР ІІМ деректеріне сәйкес, 2025 жылы елімізге Моңғолияның 43 352 азаматы кірген, ал 43 001 адам елден шыққан. 2024 жылы бұл көрсеткіш келесіні құрады: 44 240 адам кіріп, 40 916 адам шыққан.
Бүгінгі таңда Қазақстанда Моңғолияның 6 755 азаматы тұрақты тұрады, олардың 6 236-сы – қандастар. 2025 жылы 979 адам тұрақты тұруға рұқсат алған, ал ҚР азаматтығын Моңғолияның 752 азаматы алған, олардың 744-і – қандастар.
Келушілердің едәуір бөлігі – жасы үлкен адамдар, олар үшін еңбек өтілін растау және зейнетақы тағайындау мәселелері аса маңызды. Келісімді қабылдау еңбек өтілін есепке алу тетігін жүйелеуге, азаматтарды құжаттарды бірнеше рет ұсыну қажеттілігінен босатуға және ақпарат алмасудың бірыңғай жүйесінің болмауынан туындайтын қателіктер қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
Қазақстан 2019 жылдан бастап екіжақты келісімдердің болуына қарамастан, тұрақты тұру үшін келген этникалық қазақтардың еңбек өтілін біржақты тәртіпте есепке алады. Бұл норма ҚР Әлеуметтік кодексінде (208-баптың 1-тармағының 16-тармақшасы) бекітілген.
Келісімді ратификациялау қолданыстағы нормаларды күшейтіп, барлық рәсімдерді халықаралық құқықтық алаңда бекітуге мүмкіндік береді, бұл азаматтардың құқықтарын қорғау үшін маңызды.
Келісімді іске асыру шеңберінде ақпарат алмасу екі мемлекеттің интеграцияланған цифрлық платформалары арқылы ғана жүзеге асырылатын болады. Бұл:
- қағаз құжат айналымын жоюға;
- еңбек өтілін растау үдерісін жеделдетуге;
- мемлекетаралық өзара іс-қимылдың ашықтығы мен сапасын арттыруға;
- азаматтардың әкімшілік жүктемесін азайтуға мүмкіндік береді.
Бұл тәсіл Қазақстанның әлеуметтік саланы цифрландыру және проактивті мемлекеттік қызметтерді енгізу бағытына сәйкес келеді.
Келісімді ратификациялау шетелде тұратын немесе жұмыс істейтін азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қорғау жүйесін күшейту жолындағы маңызды қадам болып табылады.
Қарау қорытындысы бойынша Сенат депутаттары заңды мақұлдап, оны Мемлекет басшысының қол қоюына жіберді.