Солтүстік Қазақстан облысында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасына бақылау күшейтілді. 2026 жылдың басынан бері өңірдегі 20-ға жуық кәсіпкер шекті рұқсат етілген сауда үстемеақысын асырғаны үшін бюджетке 1,5 миллион теңгеден астам айыппұл төлеген, деп хабарлайды kazlenta.kz тілшісі ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне сілтеме жасап.
Әңгіме мемлекет үстемеақы мөлшеріне шектеу белгілеген әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) тізбесіне енгізілген өнімдер туралы болып отыр. Ең жиі анықталған заңбұзушылықтардың қатарында картоп, сәбіз, күріш, алма және өзге де негізгі азық-түлік түрлерінің бағасын негізсіз көтеру бар. Кейбір жағдайларда сауда үстемеақысы рұқсат етілген деңгейден 50 пайыздан астамға асып кеткен.
Тексерулерге Мемлекеттік кірістер департаменті ұсынған электрондық шот-фактуралар негіз болды. Құжаттарды талдау барысында мамандар өнімнің сатып алу бағасын сауда нүктелеріндегі соңғы бағамен салыстырып, қолданылған үстемеақы мөлшерін объективті түрде бағалады. Мұндай тәсіл субъективтілікті болдырмай, тек қаржылық құжаттарға сүйенуге мүмкіндік береді.
Ведомство өкілдерінің айтуынша, баға шектеулерінің сақталуына бақылау тұрақты түрде жүргізіледі. Мониторинг ірі сауда желілерін де, үй маңындағы шағын дүкендерді де қамтиды. Рұқсат етілген үстемеақының асып кеткені анықталған жағдайда кәсіпкерлерге заңбұзушылықтарды жою туралы нұсқама беріліп, әкімшілік айыппұл салынады.
Сарапшылар әлеуметтік маңызы бар өнімдердің бағасын реттеу, ең алдымен, халықтың, әсіресе әлеуметтік тұрғыдан осал топтардың мүддесін қорғауға бағытталғанын атап өтеді. Азық-түлік нарығындағы құбылмалылық пен шығындардың өсуі жағдайында мемлекет бірінші кезектегі тауарлар бағасының негізсіз қымбаттауына жол бермеуге тырысады.
Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментінде кәсіпкерлерге заң талаптарын қатаң сақтау қажеттігі ескертілді. Заңбұзушылықтар тек жоспарлы тексерулер барысында ғана емес, цифрлық деректерге жүргізілген талдау нәтижесінде де анықталады. Мамандардың пікірінше, мұндай бақылау тетігі нарықтың ашықтығын арттырып, адал бәсекелестіктің қалыптасуына ықпал етеді.
Өңірдегі баға тұрақтылығын қамтамасыз ету жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Ведомстволар бизнес өкілдерін сатылатын тауарлардың әлеуметтік маңызын ескеріп, белгіленген сауда үстемеақысы нормаларын сақтауға шақырады. Бұл айыппұл санкцияларынан сақтанып, тұтынушылар сенімін нығайтуға мүмкіндік береді.