«Қазақстан жол ғылыми-зерттеу институты» АҚ мамандары Қытайда жасанды интеллект технологияларын, жолдар мен көпірлердің цифрлық мониторингі жүйелерін, сондай-ақ ұзақ мерзім пайдалануға арналған жол материалдары саласындағы жаңа әзірлемелерді зерделеуде. Перспективалы шешімдерді Қазақстанның климаттық жағдайларына бейімдеу жоспарланып отыр, деп хабарлайды kazlenta.kz тілшісі ҚР Көлік министрлігіне сілтеме жасап.
14-19 тамыз аралығында ҚазжолҒЗИ мамандары серіктес ұйым JSTI Group шақыруымен Нанкин қаласында 2026 Engineering Capacity Building Program халықаралық бағдарламасы аясында біліктілікті арттыру курсынан өтті. Бағдарлама тәжірибе алмасу және ҚХР-дың озық инженерлік әзірлемелерімен танысу мақсатында Қазақстан, Индонезия, Малайзия, Камбоджа және Азияның басқа да елдерінің инженерлерін біріктірді.
Бағдарламаның негізгі бағыттарының бірі жасанды интеллектіні қолдану арқылы жол инфрақұрылымын цифрлық басқару болды.
ҚазжолҒЗИ мамандары Цзянсу провинциясының жылдамдығы жоғары автомагистральдар желісін пайдалану және басқару орталығының жұмысымен танысты. Мұнда жол желісінің жай-күйі мен көлік ағындары туралы деректер нақты уақыт режимінде жиналады. Интеллектуалды жүйелер көлік кептелістерін болжауға, жол-көлік оқиғаларын автоматты түрде анықтауға және автомагистральдардағы қозғалысты жедел үйлестіруге мүмкіндік береді.
Мұндай тәсіл туындаған мәселелердің салдарын жоюдан оларды алдын ала болжау мен ескертуге көшуге мүмкіндік береді.
Қазақстан үшін қызығушылық тудыратын тағы бір бағыт көпірлердің техникалық жай-күйін цифрлық мониторингтеу. Янцзы өзені арқылы өтетін аспалы және вантты көпірлердің мысалында мамандар Structural Health Monitoring (SHM) жүйелерін қолдану тәжірибесін зерделеді. Құрылыстарға орнатылған датчиктер тәулік бойы дірілді, деформацияны және конструкциялардағы басқа да өзгерістерді тіркейді, ал болжамдық модельдер ықтимал тәуекелдерді алдын ала анықтауға мүмкіндік береді.
Бағдарлама аясында ҚазжолҒЗИ өкілдері сондай-ақ Жетілдірілген жол материалдары жөніндегі ұлттық инженерлік зерттеу орталығына (NERC-ARM), үлкен аралықты көпірлердің қауіпсіздігі және техникалық қызмет көрсету жөніндегі ұлттық негізгі зертханаға, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс университетінің (Southeast University) зерттеу орталықтарына барды.
Жаңа буындағы жол материалдарына өздігінен қалпына келетін және энергия тиімді жабындарға, сондай-ақ қарқынды көлік жүктемелері мен күрделі климаттық жағдайларға есептелген, ұзақ мерзім пайдалануға арналған модификацияланған асфальтбетондарға ерекше назар аударылды.
Температураның айтарлықтай ауытқуын және автомобиль жолдарының жөндеуаралық мерзімдерін ұлғайту қажеттігін ескерсек, бұл бағыт Қазақстан үшін ерекше өзекті.
«Заманауи тәсіл ақаудың шекті деңгейге жетуін күтпей, оның қай жерде және қашан пайда болуы мүмкін екенін алдын ала анықтауға негізделеді. Қытайда зерделенген жасанды интеллект, цифрлық егіздер және аспаптық мониторинг технологиялары ҚазжолҒЗИ отандық жол саласында дамытып отырған бағытқа сәйкес келеді. Біздің міндетіміз неғұрлым тиімді шешімдерді Қазақстан жағдайына бейімдеп, оларды жол активтерін диагностикалау және басқару кезінде қолдану», — деп атап өтті Институт мамандары.
Алынған тәжірибе ҚазжолҒЗИ-дың автомобиль жолдары мен жасанды құрылыстарды интеллектуалды мониторингтеу жүйелерін одан әрі дамытуға, инфрақұрылымды диагностикалау тәсілдерін жетілдіруге және ұзақ мерзім пайдалануға арналған жол материалдарын зерттеуге пайдаланылатын болады.